Ανάδειξη των Ελαιώνων Δήμου Φαιστού

«ΑΠΟΨΗ ΤΟΥ ΝΟΤΟΥ» 26-07-2022

Την Κυριακή 31 Ιουλίου στις 7 το βράδυ στην Μονή Απεζανών Δήμου Φαιστού, πρόκειται να πραγματοποιηθεί εκδήλωση-συζήτηση στο πλαίσιο του έργου «Ενημέρωση και Ευαισθητοποίηση Κατοίκων, Προβολή και Ανάδειξη του Παραδοσιακού Κρητικού Ελαιώνα σε Οικισμούς του Δήμου Φαιστού Μεσαράς».moni apezanon

Στην εκδήλωση –η οποία θα είναι ανοικτή στο κοινό- θα πραγματοποιηθεί ξενάγηση στη Μονή και στην εκδήλωση που  θα ακολουθήσει, στον υπαίθριο χώρο της Μονής, θα ανακοινωθούν τα αποτελέσματα της επίσκεψης και θα γίνει ενημέρωση σχετικά με τον παραδοσιακό Μεσαρίτικο ελαιώνα και ιδιαίτερα για τον ελαιώνα της Ιεράς Μονής Απεζανών.

Τα χωριά: Το Πρόγραμμα -που αφορά στους οικισμούς Μαγαρικάρι, Κλήμα, Λαγολιό, Τυμπάκι, Πιτσίδια, Καμηλάρι, Πόμπια, Πηγαϊδάκια, Αντισκάρι  & Αληθινή- υλοποιείται από το Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο (ΕΛΜΕΠΑ) και χρηματοδοτείται από το τοπικό πρόγραμμα  CLLD/LEADER Μεσαράς-Ομάδα Τοπικής Δράσης: Αναπτυξιακή Ηρακλείου Α.Ε.Ε. ΟΤΑ.

Σκοπός: Σκοπός του έργου είναι η ανάδειξη, προστασία και αναβίωση του παραδοσιακού κρητικού ελαιώνα μέσα από δράσεις μελετών, ερευνών, προβολής, ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των κατοίκων των παραπάνω οικισμών.

Εντοπισμός: Στο πλαίσιο του Έργου, η Επιστημονική  Ομάδα του με εκπροσώπους τον  Ανδρέα Αναστασάκη, μέλος Διδακτικού & και Ερευνητικού Προσωπικού του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου (ΕΛΜΕΠΑ), επιστημονικό υπεύθυνο έργου και τον Μιχάλη Παπαηλιάκη, Γεωπόνο και μέλος του προσωπικού του ΕΛΜΕΠΑ, με τη βοήθεια κατοίκων του κάθε οικισμού, πραγματοποιεί επισκέψεις αναζήτησης και εντοπισμού αιωνόβιων ελαιόδεντρων ή ελαιώνων. Στα δέντρα αυτά μετρούνται και καταγράφονται οι διαστάσεις του κορμού και της κόμης, όπως και όποιου άλλου στοιχείου μπορεί να βοηθήσει στον προσδιορισμό της ηλικίας, της ιστορικής ή/και περιβαλλοντικής αξίας του.

Μετά την αρχική επίσκεψη της Ομάδας Έργου, πραγματοποιείται ενημέρωση των κατοίκων του οικισμού σχετικά με την ιστορική διαδρομή, την περιβαλλοντική και πολιτιστική αξία του παραδοσιακού κρητικού ελαιώνα. Ταυτόχρονα ανακοινώνονται τα αποτελέσματα από την επίσκεψη της Ομάδας Έργου και προτείνεται μία κατά προσέγγιση χρονολόγηση κάποιων δέντρων, σύμφωνα με τη μέθοδο που προτείνει ο Σύνδεσμος Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης. Επίσης προτείνονται τρόποι για τη διάσωση και ανάδειξη μεμονωμένων δέντρων ή και ολόκληρων ελαιώνων.

Η Ομάδα Έργου πραγματοποίησε ήδη επίσκεψη στην Ιερά Μονή Απεζανών, η οποία υπάγεται στον οικισμό του Αντισκαρίου. Με την βοήθεια του μοναχού  π. Γαβριήλ επισκέφτηκε τον παραδοσιακό και άριστα φροντισμένο ελαιώνα Θρούμπας (χοντρολιάς) της Μονής.

Τα «φράγκικα» ελαιόδεντρα

Κύρια δράση του έργου είναι ο εντοπισμός ελαιόδεντρων ή και ολόκληρων ελαιώνων, οι οποίοι παρουσιάζουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, όπως  οι μεγάλες διαστάσεις της κόμης, το ειδικό σχήμα, η ξεχωριστή αισθητική και επιβλητικότητα του κορμού. Δέντρα δηλαδή, τα οποία φαίνονται να είναι μεγάλης ηλικίας.

Τα δέντρα αυτά συναντώνται σε πολλές περιοχές της Κρήτης και ονομάζονται «Φράγκικα».

Πολλά από αυτά είναι συνδεδεμένα με κοινωνικά, θρησκευτικά και ιστορικά γεγονότα, τοπικές παραδόσεις, οικογενειακές μνήμες και ιδιωτικές στιγμές.

Στο παρελθόν χρησιμοποιήθηκαν ως χώροι αποθήκευσης αγροτικών εργαλείων, ως καταφύγιο ανθρώπων από το κρύο, τη ζέστη, τη βροχή, την καταδίωξη και ως χώροι παιχνιδιού για παιδιά.