Κίνδυνοι από Καρκίνωση, Λειχήνες, Καπνιά, Σκολύτες


c1Σύμφωνα με το Δελτίο του ΠΚΦΠΕ Ηρακλείου, φαινόμενα βροχοπτώσεων με ικανοποιητικά ύψη βροχής, χαμηλών θερμοκρασιών και χιονοπτώσεων ακόμα και σε περιοχές με χαμηλό υψόμετρο συνέθεσαν το σκηνικό του φετινού χειμώνα. Οι καιρικές συνθήκες συνεχίζουν να είναι χειμωνιάτικες χωρίς να έχουν επηρεάσει αρνητικά την καλλιέργεια μέχρι τώρα. Μάλιστα χειμερινές θερμοκρασίες (10 - 14οC) με ήπιες εναλλαγές επηρεάζουν θετικά τη διαφοροποίηση των οφθαλμών και το ύψος της καρποφορίας στην ποικιλία Κορωνέικη (ψιλολιά). Αυτή την περίοδο όμως οι απότομες μεταβολές της θερμοκρασίας, παγετοί και δυνατοί άνεμοι προκαλούν σκασίματα στο φλοιό των κλάδων και συχνά έλκη στους κλάδους και στον κορμό των ελαιοδέντρων.

ΒΛΑΣΤΗΣΗ:c2 Στις θερμότερες περιοχές της πρώιμης παράκτιας ζώνης όπου επικρατούν σχετικά ηπιότερες θερμοκρασίες έχει ξεκινήσει το ξύπνημα αρχικά των ανθοφόρων οφθαλμών. Δεν παρατηρείται ακόμα βλαστική εξέλιξη στη νέα βλάστηση.

ΚΑΡΚΙΝΩΣΗ:c121 (Pseudomonas savastanoi) Βακτηριολογική ασθένεια με χαρακτηριστικό σύμπτωμα το σχηματισμό όγκων (καρκινώματα) στα κλαδιά, σε μεγαλύτερους κλάδους και στον κορμό.

Το βακτήριο μεταφέρεται από τους όγκους σε άλλα μέρη του δέντρου ή σε γειτονικά δέντρα με τη βοήθεια του νερού. Σημεία εισόδου του μολύσματος είναι οι πρόσφατες πληγές που σχηματίζονται μετά από παγετό, χαλάζι ή δυνατό άνεμο κατά την υγρή περίοδο. Τα προσβεβλημένα κλαδιά εξασθενούν και ξηραίνονται. 

Διαπιστώσεις: Φαινόμενα με εντάσεις όπως η πρόσφατη κακοκαιρία συμβάλλουν στην εξάπλωση της ασθένειας. Απότομη πτώση της θερμοκρασίας (παγετός), δυνατοί άνεμοι συνοδευόμενοι με βροχή και χαλάζι δημιουργούν πληγές, σκισίματα και αποκόλληση του φλοιού σε κλαδιά, βραχίονες και κορμούς. Η διασπορά και η συχνότητά της σχετίζεται με τις βροχοπτώσεις ενώ η ένταση της ζημιάς εξαρτάται από την ποικιλία και την ηλικία του δέντρου, την θρεπτική κατάσταση, το πρόσφατο κλάδεμα, την βόρεια έκθεση, κ.ά.

Επισημάνσεις: Η ποικιλία Κορωνέικη (ψιλολιά) είναι ιδιαίτερα ευπαθής. Τα νεαρά δέντρα προσβάλλονται εντονότερα και παρουσιάζουν σύντομα εξασθένηση, καχεξία και ξήρανση.

Οδηγίες: Μέτρα προς αποφυγή νέων μολύνσεων (καλλιεργητικά - προληπτικά):

ü  Συνιστάται προληπτικά επέμβαση με χαλκούχα σκευάσματα. Ιδιαίτερα σε μολυσμένους ελαιώνες σε περιοχές όπου η υγρασία είναι αυξημένη τα δέντρα πρέπει να προστατεύονται ώστε να μειωθεί η εξάπλωση της ασθένειας.

ü  Αποφεύγετε να κλαδεύετε με υγρό ή βροχερό καιρό. Τα εργαλεία κλαδέματος να απολυμαίνονται συστηματικά σε υδατικό διάλυμα οινοπνεύματος ή χλωρίνης 5%. Οι μεγάλες τομές πρέπει να καλύπτονται με πυκνό βορδιγάλειο πολτό (διάλυμα 6% ).

ü  Προσβεβλημένα κλαδιά με όγκους πρέπει να αφαιρούνται με ξηρό καιρό και να καταστρέφονται με κάψιμο. Όγκοι που βρίσκονται στον κορμό ή σε βραχίονες αφαιρούνται με κοφτερό μαχαίρι και η τομή προστατεύεται άμεσα με επάλειψη.

ü  Στη σύσταση ενός νέου ελαιώνα επιλέγετε δενδρύλλια απαλλαγμένα από την ασθένεια και αποφεύγετε το σύστημα πυκνής φύτευσης.

ΚΑΠΝΙΑ: (Capnodium olaeoprhilum) & ΛΕΙΧΗΝΕΣ

 c51Η καπνιά είναι μύκητας και αναπτύσσεται κυρίως πάνω στα μελιτώδη εκκρίματα των κοκκοειδών. Κλάδοι, βλαστοί και φύλλα καλύπτονται από λεπτό μαύρο στρώμα με καρποφορίες του μύκητα. c4Οι λειχήνες είναι λεπτό έντονα κιτρινοπράσινο στρώμα που απλώνεται πάνω σε κορμούς, βραχίονες και κλαδιά. Καπνιά και λειχήνες συναντώνται σε ελαιώνες υγρών περιοχών και σε δέντρα πυκνής βλάστησης.

Οδηγίες:

ü  Κλάδεμα και απομάκρυνση της ασθενούς βλάστησης στοχεύοντας στον καλό αερισμό και φωτισμό του εσωτερικού των ελαιοδέντρων.

ü  Κατά τη βροχερή περίοδο επεμβάσεις με εγκεκριμένα σκευάσματα δρουν προστατευτικά και επιπλέον συμβάλλουν στην αποκόλληση των λειχήνων. Οι κορμοί και οι βραχίονες να διαβρέχονται καλά.

 

 ΞΥΛΟΦΑΓΑ ΕΝΤΟΜΑ: ΣΚΟΛΥΤΕΣ (C o l e o p t e r a , S c o l y t i d a e ).

c6Οι σκολύτες είναι σκαθάρια πολύ μικρού μεγέθους (2-4 χλστ.). Προσβάλουν κατά κανόνα εξασθενημένους κλάδους ή εξασθενημένα ελαιόδεντρα προκαλώντας νέκρωση του φλοιού με τον σχηματισμό στο εσωτερικό του πολλαπλών στοών από τις προνύμφες και τα ακμαία. Ανάλογα με την ένταση της προσβολής παρουσιάζεται ξήρανση των λεπτών κλαδιών ή κλάδων μεγαλύτερης διαμέτρου. Οι μεγάλοι κλάδοι συνήθως δεν ξηραίνονται απότομα, αλλά έχουν καχεκτική βλάστηση και μειωμένη καρποφορία. c7

Διαπιστώσεις: Αυτή την περίοδο τα έντομα βρίσκονται μέσα στα προσβεβλημένα ξερά κλαδιά. Χαρακτηριστικό της προσβολής είναι η εμφάνιση πολλών μικρών οπών εξόδου των ακμαίων πάνω στην επιφάνεια των κλαδιών. Η πιθανότητα να εμφανιστούν σοβαρές προσβολές αυξάνεται με την παραμονή αυτών των προσβεβλημένων κλαδιών στα δέντρα όπως και των μη παραγωγικών εξασθενημένων δέντρων μέσα στον ελαιώνα. 

Οδηγίες: Η αντιμετώπιση βασίζεται σε καλλιεργητικούς χειρισμούς και είναι αποτελεσματικότερη όταν εφαρμόζεται σε σχετικά μεγάλη έκταση:

 

ü  Προσβεβλημένοι κλάδοι, ξηροί ή ημίξηροι να απομακρύνονται και να καίγονται το αργότερο μέχρι τις αρχές Απριλίου, πριν την έξοδο των ακμαίων την άνοιξη. Τα υπολείμματα του κλαδέματος πρέπει επίσης να απομακρύνονται νωρίς από τους ελαιώνες.

ü  Ενίσχυση της ζωηρότητας των ελαιοδέντρων με κατάλληλο κλάδεμα, ισορροπημένη άρδευση και λίπανση.

ü  Προσβεβλημένα κλαδιά που μεταφέρονται και αποθηκεύονται ως καύσιμη ύλη διασπείρουν τα έντομα δημιουργώντας νέες εστίες μολύνσεων.

 

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ

Αποφύγετε την πρώιμη καταστροφή των ζιζανίων, ιδιαίτερα στις περιοχές όπου ενδημεί η καλόκορη. Η διατήρηση της αυτοφυούς βλάστησης μέσα στον ελαιώνα καθυστερεί τη μετακίνηση του εντόμου στις ανθοταξίες της ελιάς.

Μην καταστρέφετε την ξινήθρα (Oxalis sp). Δεν είναι επιζήμιο ζιζάνιο, περιορίζει την εμφάνιση άλλων ανταγωνιστικών ζιζανίων και δεν ανταγωνίζεται τις δενδρώδεις καλλιέργειες.

Χρησιμοποιείτε σκευάσματα φυτοπροστασίας με έγκριση στην καλλιέργεια της ελιάς στην ιστοσελίδα του ΥΠΑΑΤ.

Οι επεμβάσεις με χαλκούχα μυκητοκτόνα συνιστούν προληπτική αντιμετώπιση με δράση προστατευτική.

Παρακολουθείτε τα δελτία καιρού για την ενημέρωση σας. Αποφεύγετε τους ψεκασμούς όταν οι καιρικές συνθήκες δεν είναι κατάλληλες, π.χ. δυνατός άνεμος ή βροχή.

Ηράκλειο 21 Μαρτίου 2022

Η Προϊσταμένη Τμήματος

Κληρονόμου Ευφροσύνη