Αυξημένοι κίνδυνοι από καύσωνες και δακοπροσβολές

 

Γράφει ο Νίκος Μιχελάκης*

 

     Η ανομοιόμορφη χρονικά εξέλιξη της φετινής ανθοφορίας αποτελεί κύριο   χαρακτηριστικό της ερχόμενης παραγωγής,  που μπορεί να έχει ποίκιλες η και σοβαρές επιπτώσεις.

KLADI ELIAS

Η ανομοιομορφία είναι εμφανής, όχι μόνο μεταξύ περιοχών- η όποια θα ήταν φυσιολογική – άλλα και μεταξύ ελαιώνων η και δέντρων της ίδιας περιοχής. Ακόμη και στο ίδιο δέντρο σε πολλές περιπτώσεις, παρατηρούνται όλα τα στάδια της άνθησης, από το κρόκιασμα μέχρι την άνθηση και καρπόδεση!  

Έτσι, μικρά καρπίδια μεγέθους μπιζελιού (3-6 χιλ) εμφανίζονται σε αρκετά ελαιόδεντρα (βλ. Φώτο), μαζί με άνθη που μόλις γυρίζουν.

  Βασικά αίτια της εξέλιξης αυτής, όπως έχει ήδη αναφερθεί (ΕΛΑΙΟΝΕΑ 23.03.21, www.sedik.gr) είναι οι μεγάλες θερμοκρασιακές διακυμάνσεις, άλλα και το ύψος και ο χρόνος συγκομιδής της περσινής παραγωγής.

   Γενικά, δέντρα με χαμηλή η καθόλου περσινή παραγωγή άνθισαν ενωρίτερα και πλούσια, ενώ δέντρα με πλούσια περσινή παραγωγή η όψιμη συγκομιδή άνθισαν αργότερα η και καθόλου.

 

   Η επικινδυνότητα των υψηλών θερμοκρασιών

   Βέβαια, οι υψηλές θερμοκρασίες των ημερών του Πάσχα (1-3 Μάιου), εξώθησαν σε άνθηση όσα δέντρα δεν είχαν ακόμη ανθήσει, ενώ προώθησαν την ανάπτυξη των καρπών στα δέντρα που είχαν δέσει και είχαν διαθέσιμη αρκετή εδαφική υγρασία.ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΕΣ

   Ωστόσο οι ασυνήθιστα υπερβολικά υψηλές θερμοκρασίες (καύσωνες) άνω των 35ο C που επεκράτησαν σε αρκετές περιοχές ιδίως της κεντρικής και ανατολικής Κρήτης, φθάνοντας μέχρι και 38,8ο (βλ. Πιν.1) ενδεχόμενα προκάλεσαν και ζημιές τόσο στην άνθηση όσο και στην καρπόδεση οι οποίες μάλλον δεν φάνηκαν ακόμη.

   Κι αυτό γιατί, σύμφωνα με όσα είναι γνωστά, (Griggs, Escobarar κ.α.) θερμοκρασίες άνω των 30οC, αν επικρατήσουν κάποιες ώρες, μπορεί να αναστείλουν την είσοδο του γυρεοσωλήνα στο ωάριο, προκαλώντας μειωμένη καρπόδεση η και παρθενοκαρπία (σχινοκαρπία).

   Ενώ θερμοκρασίες άνω των 35o C, αν μάλιστα συνοδεύονται από ξηρούς ανέμους, είναι άκρως επικίνδυνες γιατί μπορεί να προκαλέσουν υψηλή αφυδάτωση (κάψιμο) των ανθών και καρπόπτωση.   

 

     Η ακατανόητη άρνηση του ΕΛΓΑ για αποζημιώσεις

   Βέβαια, οι ζημίες στην άνθηση, ακατανόητο γιατί, δεν καλύπτονται από τον ισχύοντα κανονισμό ΕΛΓΑ παρά τα αλλεπάλληλα Υπομνήματα του ΣΕΔΗΚ και άλλων φορέων. Και ενώ καμιά επίσημη απάντηση η εξήγηση δεν έχει δοθεί για την μη διόρθωση της κραυγαλέας αυτής αδικίας, από όσα σε διάφορα δημοσιεύματα υπονοούνται, φαίνεται ότι βασική αιτία είναι το υψηλό κόστος για τον ΕΛΓΑ που μπορεί να έχουν αποζημιώσεις για τις ελιές. Αιτία όμως,  που ως φαίνεται δεν εμποδίζει  στην είσπραξη εισφορών υπέρ ΕΛΓΑ από όλους τους ελαιοπαραγωγούς προφανώς για πληρωμή ζημιών άλλων καλλιεργειών!

      

      Ανάγκη για αρδεύσεις και ενωρίτερη Δακοκτονία

     Καίτοι η περίοδος αυτή, δεν είναι η καλύτερη για εκτιμήσεις, η γενική εικόνα της φετινής ανθοφορίας στην Κρήτη, δεν   επιτρέπει   αισιοδοξία για πλούσια παραγωγή.

Έτσι, πολλά θα εξαρτηθούν από τις κλιματικές συνθήκες του υπόλοιπου της άνοιξης. Ευνοϊκές και ωφέλιμες θα είναι αν υπάρξουν κάποιες βροχοπτώσεις, ενώ άκρως επικίνδυνες θα είναι και άλλες υψηλές θερμοκρασίες (καύσωνες) ιδίως αν συνοδεύονται από ξηρούς νότιους ανέμους.

      Με βάση όλες αυτές τις πιθανές εξελίξεις, οι παραγωγοί θα πρέπει να βρίσκονται σε ετοιμότητα. Αν, όπως δείχνει, συνεχίζεται η ανομβρία,  όσοι μπορούν θα πρέπει να αρδεύσουν τις ελιές. Μια άρδευση ενισχύει την αντοχή της ανθοφορίας στους καύσωνες αλλά και την καλύτερη εξέλιξη της καρπόδεσης. Όμως αυτό προϋποθέτει ετοιμότητα και στα αρδευτικά συγκροτήματα!

 

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΑ «ΕΛΑΙΟΝΕΑ» ΣΕΔΗΚ

Αν θέλετε να λαμβάνετε δωρεάν στο email σας τα επιστολικά «Ελαιονέα» που δημοσιεύει ο ΣΕΔΗΚ 1-2 φορές την εβδομάδα, συμπληρώστε τη φόρμα που θα δείτε πατώντας εδώ.

    Παράλληλα, ο ήπιος και ζεστός χειμώνας αλλά και οι ασυγκόμιστες ελιές αποτελούν συνθήκες ευνοϊκές για πρώιμη εμφάνιση του Δάκου, ενώ παράλληλα η πρώιμη άνθηση, όπου υπήρξε, θα προσφέρει καρπούς έτοιμους για δακοπροσβολές πολύ νωρίτερα φέτος.

   Επομένως η εφαρμογή των πρώτων ψεκασμών, εκτιμάται ότι φέτος μπορεί να χρειαστεί νωρίτερα από άλλες χρονιές και άρα φάρμακα, μέσα και προσωπικοί πρέπει να είναι διαθέσιμα στις υπηρεσίες από τα μέσα Μαΐου.

 

*Ο Νίκος Μιχελάκης, είναι Δρ. Γεωπόνος, πρώην Δ/ντής του Ινστιτούτου Ελιάς Χανίων και Επιστ. Σύμβουλος του ΣΕΔΗΚ. Τα άρθρα του εκφράζουν προσωπικές απόψεις και δεν απηχούν κατά ανάγκη τις απόψεις του ΣΕΔΗΚ. Μπορούν να αναδημοσιευτούν μόνο μετά άδεια του (nmixel@otenet.gr)