Ανάγκη για εθνική ελαϊκή στρατηγική

 

Γράφει ο Νίκος Μιχελάκης*

 

   Υπόμνημα ΣΕΔΗΚ προς ΥπΑΑΤ, Βουλευτές και Περιφέρεια.

Σε κρίσιμη κατάσταση, στην «εντατική», φαίνεται να έχει περιέλθει η ελληνική ελαιοκομία εξαιτίας των αρνητικών μέτρων της απερχόμενης ΚΑΠ άλλα και των προβλημάτων της εσωτερικής αγοράς του Ελαιολάδου.

Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα που πρόεκυψε από την συζήτηση που έγινε σε πρόσφατη τηλεσυνεδρίαση του Δ.Σ. του Συνδέσμου Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης (ΣΕΔΗΚ), στα πλαίσια της διαβούλευσης που έχει ανοίξει για την νέα ΚΑΠ κατά την οποία αποφασίστηκε όπως υποβληθεί σχετικό υπόμνημα στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, τους Βουλευτές και Ευρωβουλευτές, την Περιφέρεια και τους Δήμους της Κρήτης.

Στο υπόμνημα αυτό, που υπογράφεται από τον Πρόεδρο του ΣΕΔΗΚ Γ. Μαρινάκη, Δήμαρχο Ρεθύμνου, αφού αναφέρονται τα κύρια προβλήματα της ελαιοκομίας και τα αίτια τους, προτείνονται τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν στα πλαίσια της  νέας ΚΑΠ, αλλά και στα πλαίσια της εθνικής πολιτικής

 

Η απερχόμενη  ΚΑΠ και οι επιπτώσεις της

Τα μέτρα της απερχόμενης ΚΑΠ που είχαν αρνητικές επιπτώσεις στην ελαιοκαλλιέργεια βασικά ήταν:

1. Οι ελαιώνες, ενώ δεν αποτελούν μια απλή εδαφική έκταση, αλλά μια μόνιμη επένδυση η οποία απαιτεί μόχθους γενεών για να υπάρξει, εντάχθηκαν αδικαιολόγητα στην επονομαζόμενη περιφέρεια «Δενδρώδεις καλλιέργειες»   και ενισχύονται με βάση την έκταση και όχι την πραγματική αξία τους , η οποία είναι πολλαπλάσια του εδάφους.Ελαιώνες

2.Οι ενισχύσεις των 550 εκ.€, περίπου, που χρόνια παρεχόταν μόνο στους ελαιώνες, αφού μειώθηκαν σε μόνο 470 εκατ. €, κατανεμήθηκαν σε 20 και πλέον άλλες δενδρώδεις καλλιέργειες με αποτέλεσμα η ανά στρέμμα αναλογούσα ενίσχυση να μειωθεί μέχρι και 70%.

3. Ο άδικος αποκλεισμός από ενισχύσεις των εκμεταλλεύσεων που έχουν εκτάσεις κάτω από 4 στρ, η λαμβάνουν  ενισχύσεις χαμηλότερες των 250 ευρώ, συνετέλεσε ώστε χιλιάδες ελαιοπαραγωγοί, περίπου 30% του συνόλου, να τεθούν εκτός από ενισχύσεις.

           

  Τα προβλήματα της ελληνικής αγοράς  

   Η Ελαιοκομία της χώρας, εκτός από τα αρνητικά μέτρα της ΚΑΠ, δυστυχώς, έχει υποστεί και τις επιπτώσεις της εκάστοτε εθνικής πολιτικής, κυριότερες από τις οποίες ήταν :

1.Η διάθεση του Ελαιολάδου χύμα από πολυάριθμες (2.400)  μεταποιητικές Συνεταιρικές και ιδιωτικές μονάδες στην χώρα, διογκώνει πλασματικά την προσφορά, αλλοιώνοντας δραματικά τους κανόνες προσφοράς και ζήτησης.

2.Η διάθεση με «κόψιμο», μέσω προσφορών των αγοραστών, επιτρέπει στην ουσία  διενέργεια μειοδοτικών διαγωνισμών μεταξύ των ελαιοπαραγωγών με συνέπεια την διαμόρφωση χαμηλών τιμών παραγωγού.

3.Η διάθεση τυποποιημένου προϊόντος από πολυάριθμες (710 πιστοποιημένες) αλλά πολύ μικρές και αδύναμες τυποποιητικές μονάδες της χώρας, δεν επιτρέπει δυναμική διείσδυση στις μεγάλες ξένες αγορές. Συνέπεια του γεγονότος είναι οι εξαγωγές τυποποιημένου της χώρας να είναι της τάξεως του 20%!

        

   Υπερεντατικοί και παραδοσιακοί Ελαιώνες

  Με δεδομένες τις νέες στρατηγικές που έχουν εξαγγελθεί για την νέα ΚΑΠ «Από το χωράφι στο τραπέζι» και «Βιοποικιλότητα» οι οποίες βασικά αποβλέπουν στην υγιεινή και ασφάλεια των τροφίμων η πρώτη και στην προστασία του περιβάλλοντος η δεύτερη, χρήσιμο είναι να εξεταστεί κατά πόσο ανταποκρίνονται σε αυτές τα νέα συστήματα «εντατικών και υπερεντατικών» και τα πάλαια συστήματα των «παραδοσιακών» ελαιώνων.

    Οι «εντατικοί ή υπερεντατικοί» ελαιώνες αναπτύσσονται τελευταία σε χώρες που διαθέτουν πεδινές εκτάσεις και μέσα εντατικοποίησης όπως η Ισπανία, η φθηνό εργατικό δυναμικό όπως η Τυνησία.ΥΠΕΡΑΝΤΑΤΙΚΟΙ ΕΛΑΙΩΝΕΣ

Οι ελαιώνες αυτοί με πυκνές και υπέρπυκνες φυτεύσεις, στηρίζονται στην εντατική χρήση λιπασμάτων, φαρμάκων και την πλήρη μηχανοποίηση της καλλιέργειας και συγκομιδής. Έτσι, εξασφαλίζουν χαμηλό κόστος παραγωγής, αλλά αποδίδουν υποβαθμισμένη ποιότητα προϊόντος και προκαλούν σοβαρές περιβαλλοντικές και υγιεινές επιπτώσεις.

   Επομένως οι ελαιώνες αυτοί, πρέπει να διαχωριστούν και να υπαχθούν στα γενικότερα περιβαλλοντικά μέτρα της νέας ΚΑΠ

   Οι «παραδοσιακοί ελαιώνες» είναι οι παλαιοί ελαιώνες των Ευρωπαϊκών χωρών, που καταλαμβάνουν συνήθως λοφώδεις, ορεινές και ημιορεινές περιοχές και δεν επιδέχονται εντατική μηχανοποίηση. Οι ελαιώνες αυτοί απαιτούν υψηλό κόστος καλλιέργειας, αλλά έχουν υψηλή περιβαλλοντική και κοινωνική αξία

  Συνεπώς οι μεν εντατικοί ελαιώνες πρέπει να τεθούν σε καθεστώς όμοιο με άλλες εντατικές καλλιέργειες και να υπαχθέν στα περιοριστικά  περιβαλλοντικά μέτρα, ενώ οι παραδοσιακοί ελαιώνες στους όποιους υπάγονται οι πλείστοι ελαιώνες της χώρας μας και της Κρήτης, πρέπει να τεθούν υπό ιδιαίτερο καθεστώς προστασίας και υποστήριξης

      

   Προτάσεις για νέα ελαιοκομική στρατηγική

Από τα παραπάνω αβίαστα προκύπτει ότι με την ευκαιρία της νέας ΚΑΠ και των στρατηγικών που έχουν εξαγγελθεί από την ΕΕ, η χώρα μας πρέπει να χαράξει μια θαρραλέα «ελληνική ελαιοκομική στρατηγική, η υλοποίηση της οποίας θα πρέπει να επιδιωχθεί με μέτρα στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ, αλλά και με μέτρα στα πλαίσια μιας εθνικής ελαϊκής πολιτικής

Στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ προτείνονται:

   1.Ένταξη της Ελαιοκαλλιέργειας σε χωριστή ειδική «κατηγορία» ή «περιφέρεια» μέσα στην οποία οι άμεσες ενισχύσεις θα πρέπει να διατηρηθούν και αν χρειαστεί, να τεθούν σε πλαίσια εσωτερικής σύγκλισης στην καλλιέργεια.

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΑ «ΕΛΑΙΟΝΕΑ» ΣΕΔΗΚ

Αν θέλετε να λαμβάνετε δωρεάν στο email σας τα επιστολικά «Ελαιονέα» που δημοσιεύει ο ΣΕΔΗΚ 1-2 φορές την εβδομάδα, συμπληρώστε τη φόρμα που θα δείτε πατώντας εδώ.

 2.Τα προϊόντα των παραδοσιακών ελαιώνων για λόγους κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς πρέπει να ενταχθούν σε συνδεδεμένες με τον ποσότητα και ποιότητα ενισχύσεις.

     3. Οι μικροί ελαιοπαραγωγοί με ελαιώνες κάτω των 4 στρ και κάτω από 250 ευρώ ενισχύσεις που έχουν εξαιρεθεί με την ισχύουσα ΚΑΠ, πρέπει να αποκατασταθούν και να υπαχθούν στο μέτρο των ενισχύσεων των 1250 που προτείνεται από θεσμούς της ΕΕ για μικρούς παραγωγούς

      

      Στα πλαίσια της εθνικής ελαϊκής απαιτούνται

     1. Ασφαλιστική κάλυψη από ΕΛΓΑ των καταστροφών στους ελαιώνες από όλα τα ακραία κλιματικά αίτια σε όλες τις βλαστικές φάσεις τους. Εξαιρέσεις όπως αυτές που υπάρχουν σήμερα, ζημιών που προκαλούνται στην άνθηση η και καρπόδεση από καύσωνες δεν έχουν καμιά επιστημονική η αγρονομική βάση.

     2. Η «Συλλογικής Δολωματική Δακοκτονία» η οποία αποτελεί μέθοδο με υψηλή περιβαλλοντική και διατροφική ασφάλεια, πρέπει να ενταχθεί   στις φιλοπεριβαλλοντικές δράσεις και η εφαρμογή της να τύχει πλήρους και έγκαιρης οικονομικής και επιστημονικής υποστήριξης

     6. Η διάθεση του ελαιολάδου θα πρέπει να εξυγιανθεί με θέσπιση κανόνων για την διάθεση του χύμα με πλειοδοτικούς διαγωνισμούς και μελετημένων υποστηρικτικών μέτρων για την δημιουργία δυναμικών βιώσιμων μονάδων τυποποίησης και εξαγωγών.

 

*Ο Νίκος Μιχελάκης, είναι Δρ. Γεωπόνος, πρώην Δ/ντής του Ινστιτούτου Ελιάς Χανίων και Επιστ. Σύμβουλος του ΣΕΔΗΚ. Τα άρθρα του εκφράζουν προσωπικές απόψεις και δεν απηχούν κατά ανάγκη τις απόψεις του ΣΕΔΗΚ. Μπορούν να αναδημοσιευτούν μόνο μετά άδεια του (nmixel@otenet.gr)