ΧΑΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ, 4-3-2021- Γ. Κώνστας

 

Μνήμες από τα χρόνια της οκάς

 

ΑΜΟΙΒΗonosenantielaioy 696x522«Φόρος λειτουργίας καταστημάτων», «φόρος κυκλοφορίας οχημάτων», «ανταλλαγή ιματισμού και εξοπλισμού» όλα… «πληρωτέα με οκάδες ελαίου». Τελευταίοι μήνες του 1944 – πρώτοι μήνες του 1945, στον νομό Χανίων από τη Γεωργιούπολη μέχρι τα Νωπήγεια έχουν συγκεντρωθεί τα ναζιστικά στρατεύματα που δεν πρόλαβαν να αποχωρήσουν.

Πλέον τα δεδομένα έχουν αλλάξει για τους κατακτητές καθώς παρότι έχουν συγκεντρώσει μεγάλες ποσότητες τροφίμων, αυτά δεν φτάνουν να θρέψουν τους 9.000 Γερμανούς και 4.000 Ιταλούς. Η ανέχεια που μάστιζε τον ντόπιο πληθυσμό εξαιτίας των κατακτητών έχει αρχίσει να καταλαμβάνει και τους ίδιους που δεν μπορούν να ανεφοδιαστούν όπως πριν. Έτσι συστήνουν μια άτυπη “Τράπεζα ελαιολάδου” στην οποία συγκεντρώνουν ελαιόλαδο – σε οκάδες τιμή μέτρησης της εποχής που ισούται με 1280 σημερινά γραμμάρια η μια οκά – τόσο από την ελεύθερη όσο και την κατεχόμενη περιοχή. Η συγκέντρωση γίνεται είτε με φόρους στα καταστήματα και στις παράγκες που λειτουργούν για τη διάθεση προϊόντων αλλά και στα οχήματα. Μάλιστα οι κατακτητές δεν διστάζουν να ανταλλάξουν ιματισμό που είχαν στην κατοχή τους αλλά και οχήματα και άλλο εξοπλισμό προκειμένου να πληρωθούν με “ελαιόλαδο” το οποίο με τη σειρά τους ανταλλάσσουν με σιτάρι και άλλα βασικά προϊόντα.
«Εμείς μέναμε στη Σπλάντζια και θυμάμαι χαρακτηριστικά πως είχαν συγκεντρώσει και εγώ δεν ξέρω πόσα αυτοκίνητα στην αυλή του 1ου Γυμνασίου και τα πουλούσαν. Τα πουλούσαν τρόπος του λέγειν τα αντάλλασσαν με λάδι κυρίως» θυμάται ο κ. Μανώλης Μυλωνάς, που 90 ετών σήμερα ήταν τότε 14 χρονών και έχει καλή αντίληψη των γεγονότων της εποχής.
Ο συνομιλητής μας θυμάται πως «πολλοί από τα χωριά έρχονταν έδιναν λάδι και έπαιρναν κυρίως οχήματα τα οποία στη συνέχεια μετέτρεπαν σε λεωφορεία, σε φορτηγά για να κάνουν μεταφορές. Η ανταλλαγή γίνονταν και στο Ωδείο αλλά κυρίως θυμάμαι την αυλή του 1ου Γυμνασίου.»

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΑ «ΕΛΑΙΟΝΕΑ» ΣΕΔΗΚ

Αν θέλετε να λαμβάνετε δωρεάν στο email σας τα επιστολικά «Ελαιονέα» που δημοσιεύει ο ΣΕΔΗΚ 1-2 φορές την εβδομάδα, συμπληρώστε τη φόρμα που θα δείτε πατώντας εδώ.


Κάτι άλλο που επίσης θυμάται ο κ. Μυλωνάς ήταν η καταστροφή των όπλων και των πυρομαχικών από τους ναζί όταν πλησίαζε το τέλος της κατοχής. «Είχε λήξει ο πόλεμος, και μόνο εδώ στα Χανιά υπήρχαν ακόμα Γερμανοί και οπλισμένοι κανονικά! Τα είχαν βρει με τους Άγγλους τότε ώστε να μην κατέβουν στην πόλη οι αντάρτες του ΕΑΜ- ΕΛΑΣ και στη συνέχεια οι Γερμανοί κατέστρεφαν τα πυρομαχικά προς τη μεριά του Πλατανιά κυρίως, έριχναν μέσα στη νύχτα τα πυροβόλα στη θάλασσα και προκαλούσαν εκρήξεις, ο κόσμος έφεγγε ! Στα Νεροκούρου επίσης θυμάται από κάτω υπήρχαν εκατοντάδες μοτοσυκλέτες γερμανικές. Αυτά τα θυμάμαι πολύ καλά».
Το κλίμα της εποχής περιγράφει παραστατικά η εφημερίδα “Παρατηρητής” η μοναδική που κυκλοφορούσε την εποχή εκείνη και η οποία φυσικά μετέδιδε αποκλειστικά τις ειδήσεις των κατακτητών. Χάρις στην πολύτιμη συνδρομή του προσωπικού του “Ιστορικού Αρχείου Κρήτης” αναζητήσαμε χαρακτηριστικά δημοσιεύματα της εποχής.