Διέξοδος ο ελαιοτουρισμός για τα προβλήματα της ελαιοκομίας

 Σημαντικές εντυπώσεις και εμπειρίες απο επίσκεψη του Α.Σ Εμπάρου στα Χανιά

  ΧΑΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ 14-9-26 Γραφει Γ.Κώνστας

 Επίσκεψη στα Χανιά ομάδας 40 μελών του Αγροτικού Συνεταιρισμού Εμπάρου, πραγματοποιήθηκε το περασμένο Σαββατοκύριακο , στα πλαίσια της προσπάθειας του Συν/σμου  για  την προώθηση του ελαιοτουρισμού στην περιοχή του. 

  Η επίσκεψη αυτή που οργανώθηκε απο τον ΣΕΔΗΚ σε συνεργασία με τους Δήμους Πλατανιά και Αποκορώνου και τον Συν/σμο Εμπάρου,πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια προγράμματος που έχει ο ΣΕΔΗΚ με το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιολάδου για την αύξηση της κατανάλωσης ελαιολάδου στα πλαίσια του τουρισμού στην Κρήτη

   ΣΤΟ ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΟ ΚΑΝΑΚΗ

Κατά την επίσκεψη αυτή που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τον ΣΕΔΗΚ και τους Δήμους Αποκορώνου και Πλατανιά οι παραγωγοί του ΑΣ Εμπάρου, σύμφωνα με το πρόγραμμα επισκέφτηκαν  αρχικά το ελαιοτριβείο ΚΑΝΑΚΗ στις Βρύσες Αποκορώνου.

Εκεί τους υποδέχθηκε ο Αντιδήμαρχος Αποκορώνου Σταύρος Σταυρουλάκης και ο ιδιοκτήτης  του ελαιοτριβειου Αντώνης Μπουντουράκης τους ενημέρωσε για τις εγκαταστάσεις, τις δράσεις και την μεγάλη καθημερινή επισκεψιμότητα του ελαιοτριβείου απο πολλές μικρές και μεγάλες ομάδες τουριστών οι οποίοι προμηθεύονται ελαιόλαδο και άλλα είδη που διαθέτει το ελαιοτριβείο

    ΣΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ

 Στην συνεχεια οι επισκεπτες προχώρησε στο ίδρυμα Αγία Σοφία  στην αίθουσα του οποίου συμετειχαν σε σε σύντομη ειδική ενημερωτική ημερίδα που οργάνωσε ο ΣΕΔΗΚ

Κατα την ημερίδα αυτή μετά απο χαιρετισμούς του Αντιδημάρχου κ. Σταυρουλάκη και του Προέδρου του Συν/σμου κ.Περογιαννάκη παρουσιάστηκε εισήγηση απο τον Δρ. Νίκο Μιχελάκη Επιστημονικό Σύμβουλο του ΣΕΔΗΚ με θέμα "Σύγχρονα προβλήματα διάθεσης του ελαιολάδου και ο ρόλος του ελαιοτουρισμού"

Την εισήγηση αυτή που έγινε με προβολή εικόνων και σχεδιαγραμμάτων οι συμμετέχοντες παρακολούθησαν  ιδιαίτερο ενδιαφέρον ενώ στην συνέχεια μετείχαν σε συζήτηση με ερωτήσεις και προτάσεις. 

Δηλώσεις Νίκου Μιχελάκη

    Μετα την ημεριδα ο εισηγητης Νίκος Μιχελάκης σε δηλώσεις του στα Χ.Ν ανάφερε:  «Το μέλλον της ελιάς είναι δύσκολο, ειδικά την περίοδο αυτή γιατί και η πώληση του ελαιολάδου γίνεται δυστυχώς σε πολύ χαμηλές τιμές και δεν υπάρχουν ελπίδες ότι θα ανέβουν, ενώ την ίδια ώρα γίνονται ακόμα πιο δύσκολες οι συνθήκες της παραγωγής του λόγω της αύξησης του κόστους της».

Παράλληλα ο κ. Μιχελάκης πρόσθεσε οτι ο ελαιοτουρισμός «μπορεί να αποτελέσει μια διέξοδο και μια καλή αρχή ώστε το ελαιόλαδο της Κρήτης να διατίθεται ως τυποποιημένο είτε επι τόπου, είτε με αποστολή του στα σπίτια των τουριστών στις χώρες τους!

Με τον αγροτουρισμό ανοίγεται μια διέξοδος, που βέβαια δεν αποτελεί πλήρη λύση αλλά ένα καλό βήμα προς αυτή. Ενας τρόπος να αρχίσει να πουλιέται το Κρητικό ελαιόλαδο τυποποιημένο.» Όπως εξήγησε οι ξένοι στα επισκέψιμα ελαιουργεία αγοράζουν φιάλες με ελαιόλαδο, ενημερώνονται καλύτερα και αρκετοί ζητούν συνέχεια να αγοράσουν ελαιόλαδο για τα σπίτια τους με αποστολή δοχείων στην πατρίδα τους!

Ο κ. Μιχελάκης επέμεινε στην ανάγκη της βελτίωσης των υποδομών των ελαιοκομικών αξιοθέατων (επισκέψιμα ελαιουργεία, μνημειακά ελαιόδεντρα, μουσεία ελαιολάδου) αλλά και της οδικής προσβασιμότητάς τους ώστε να μπορούν να δέχονται επισκέψεις όχι μόνο απο πεζούς η ΙΧ αλλά και μεγαλύτερα μέσα μεταφοράς (Τραινάκια, Πούλμαν κ.α.) ώστε να αυξηθεί η ομαδική επισκεψιμότητά τους. Χρειάζονται μεθοδευμένες και στοχευμένες προσπάθειες, εξήγησε ο επιστημονικός συνεργάτης, υπογραμμίζοντας πως αυτά τα αξιοθέατα θα πρέπει να βρεθούν τρόποι να έχουν έσοδα ώστε να μπορούν να απασχολούν προσωπικό ενημέρωσης. 

Ο κ. Μιχελάκης επέμεινε στην ανάγκη της βελτίωσης των υποδομών των ελαιοκομικών αξιοθέατων (επισκέψιμα ελαιουργεία, μνημειακά ελαιόδεντρα, μουσεία ελαιολάδου) αλλά και της οδικής προσβασιμότητάς τους ώστε να μπορούν να δέχονται επισκέψεις όχι μόνο απο πεζούς η ΙΧ αλλά και μεγαλύτερα μέσα μεταφοράς (Τραινάκια, Πούλμαν κ.α.) ώστε να αυξηθεί η ομαδική επισκεψιμότητά τους. Χρειάζονται μεθοδευμένες και στοχευμένες προσπάθειες, εξήγησε ο επιστημονικός συνεργάτης, υπογραμμίζοντας πως αυτά τα αξιοθέατα θα πρέπει να βρεθούν τρόποι να έχουν έσοδα ώστε να μπορούν να απασχολούν προσωπικό ενημέρωσης. 

Δηλώσεις του Προέδρου  ΑΣ Εμπάρου 

Ο Πρόεδρος του Α.Σ. Έμπαρου κ. Γιώργος Περογιαννάκης δήλωσε στα ΧΝ πως «σκοπός της επίσκεψής ήταν να δούμε πώς γίνεται ο ελαιοτουρισμός στα Χανιά, να μάθουμε πρακτικές. Είμαστε ενας υγιής συνεταιρισμός, δεν χρωστάμε πουθενά. Μόνο μας χρωστάνε. Εχουμε μια ομάδα παραγωγών, πιστοποιημένη σε ό,τι αφορά την καλή ποιότητα λαδιού».

Ο συνεταιρισμός ακολουθεί δύο βασικές πρακτικές:

• ΚΟΙΝΗ ΑΛΕΣΗ: Οι ελιές των παραγωγών αλέθονται την ίδια μέρα που τις πηγαίνουν στο ελαιουργείο, σε κοινή γραμμή παραγωγής, δίχως ο καρπός να μένει για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ετσι διδει καλή ποιότητα.
• ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΕΣ: Ο συνεταιρισμός τυποποιεί ένα μικρό μέρος της παραγωγής του αλλά τη μεγάλη ποσότητα του την πουλάει χύμα. «Δεν πουλάμε ούτε ένα γραμμάριο χωρίς διαγωνισμό, για να πάρει όσο το δυνατόν καλύτερη τιμή ο παραγωγός και να υπάρχει διαφάνεια» τόνισε ο κ. Περογιαννάκης.

Οι άνθρωποι του συνεταιρισμού εκτιμούν πως η λειτουργία του αεροδρομίου στο Καστέλι θα φέρει αρκετό τουρισμό στο χωριό τους, για αυτό και επιδιώκουν να κάνουν επισκέψιμο το ελαιουργείο τους, ενώ επισημαίνουν τη στήριξη και τη βοήθεια του κ. Νίκου Μιχελάκη και σε αυτόν τον τομέα.

Ο κ. Γιάννης Χουζουράκης εξηγησε πως «έχουμε ένα πολύ καλό Συνεταιρισμό, που τον στηρίζει το χωριό προχωράει και σε κοινή έκθλιψη και βγάζουμε ένα εξαιρετικό προϊόν. Ελπίζουμε ότι με τη λειτουργία του αεροδρομίου θα μπορέσουμε να έχουμε και ανάπτυξη του τουρισμού στο χωριό μας».

    ΣΤΟ ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΟ ΜΕ ΤΙΣ 12 ΚΑΜΑΡΕΣ  

Στην συνέχεια, σύμφωνα με το πρόγραμμα και παρά τις οδικές δυσκολίες λόγω των εργασιών σηματοδότησης των δρόμων,  οι επισκέπτες έφτασαν στην Ιερά Μονή Αγ. Γεωργίου στο Καρύδι, όπου τους υποδέχτηκε ο Ηγούμενος της Μονής ο οποίος τους οδήγησε στο παλαιό ελαιοτριβείο με τις 12 τοξοτές καμάρες.

Εκεί οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να θαυμάσουν την μοναδική στην Κρήτη αρχιτεκτονική του Ελαιοτριβείου και να ενημερωθούν για το ιστορικό του το οποίο σύμφωνα και με το ενημερωτικό έντυπο του Νικ Μιχελάκη που τους διενεμήθηκε άρχισε να οικοδομείται το 1829 και αποπερατώθηκε το 1863 

 ΣΤΟ ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΟ ΜΕΛΙΣΣΑΚΗ

Στην συνέχεια οι επισκέπτες προχώρησαν στο ελαιοτριβείο ΜΕΛΙΣΣΑΚΗ στον Τζιβαρά όπου ο ιδιοκτήτης κ. Νικήτας Μελισσάκης και υπάλληλοι του ελαιουργείου τους ξενάγησαν και τους ενημέρωσαν για τις εγκαταστάσεις και ελαιοτουριστικές δράσεις του ελαιοτριβείου.

  Ακολούθησε γενική συζήτηση που έγινε στο προαύλιο του Ελαιοτριβείου κατα την οποία επισημάνθηκαν τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ελαιοκομία στην παραγωγή και διάθεση ελαιολάδου.

 Ειδικά τονίστηκε η έλλειψη εργατών κατά την συγκομιδή και το ύψος των ημερομισθίων αλλά και κυρίως οι χαμηλές τιμές παραγωγού οι οποίες δεν καλύπτουν το κόστος παραγωγής

 ΣΤΗΝ ΥΨΩΜΕΝΗ ΕΛΙΑ ΒΑΤΟΛΑΚΟΥ

Την 2η ημέρα της επίσκεψης, Κυριακή, οι επισκέπτες έφτασαν στην πλατεία Βατολάκκου απο όπου οδηγήθηκαν μετά απο κάποιες δυσκολίες λόγω της ύπαρξης μικρού ρυακιού το οποίο δεν μπορούσε να περάσει το πούλμαν  στην " Υψωμένη Ελιά¨ 

Στην υψωμένη ελιά οι επισκέπτεςενημερώθηκαν από τον Πρόεδρο του ΣΕΔΗΚ και Δήμαρχο Πλατανιά κ. Γιάννη Μαλανδράκη για το ιστορικό της επισήμανσης και ανάπλασης  του δέντρου απο τον Δήμο Πλατανιά και τον ΣΕΔΗΚ.

Στην συνέχεια ο επιστημονικός σύμβουλος του ΣΕΔΗΚ Δρ. Νίκος Μιχελάκης τους ενημέρωσε για την θρησκευτική σημασία της επωνυμίας "υψωμένη" που φέρει το δέντρο, η οποία συνδέεται με εκκλησιαστικές και θρησκευτικές παραδόσεις του χωριού οι οποίες, όπως είπε, λεπτομερώς καταγράφονται στο ειδικό βιβλίο του "ΜΝΗΜΕΙΑΚΑ ΕΛΑΙΟΔΕΝΤΡΑ "  το οποίο και δώρησε για τον Συν/σμο τους.

    Παράλληλα ο Πρόεδρος του ΣΕΔΗΚ σε δήλωσή του επεσήμανε οτι σημαντικό βήμα για την ανάπτυξη του “ελαιοτουρισμού” ως δράση εναλλακτικού τουρισμού, συμπληρωματική στην παραγωγή του “χρυσού” προϊόντος της Κρήτης, αποτελεί η υπογραφή το επόμενο διάστημα της προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας, της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Κρήτης , της ΠΑΝΕΤΑΙΚ και του Συνδέσμου Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης.

 Η προγραμματική αυτή Σύμβαση πρόκειται να υπογραφεί μέσα στο 2026 και θα έχει ως “μπούσουλα” τη δράση που είχε ενταχθεί στα πλαίσια του προγράμματος Leader για 38 επισκέψιμα σημεία που να έχουν να κάνουν με τον ελαιοτουρισμό στα Χανιά.

Αυτή τη φορά όμως θα επεκτείνεται σε όλη την Κρήτη αναδεικνύοντας ελαιοτριβεία, τυποποιητήρια, ενετικά κτήρια που συνδέονται με την ελαιοκομία, μνημειακά ελαιόδεντρα όπως αυτό των Βουβών, η “Υψωμένη Ελιά” στο Βατόλακο κα.

«Ο ΣΕΔΗΚ έχει εγκρίνει την προγραμματική σύμβαση στο Δ.Σ.του, η Περιφέρεια χρειάστηκε να το περάσει και δεύτερη φορά για γραφειοκρατικούς λόγους, η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Κρήτης την έχει εγκρίνει. Είναι κάτι που το θέλουν όλοι οι φορείς καθώς θα αναδείξει πολλαπλά το ελαιόλαδο» υπογράμμισε στα “Χ.ν.” ο Πρόεδρος του ΣΕΔΗΚ και Δήμαρχος Πλατανιά κ. Γιάννης Μαλανδράκης.

   ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΔΙΟΥ

Ξεχωριστή, όμως, ήταν η επίσκεψη στο “Μουσείο Ελιάς” όπου τους επισκέπτες ξενάγησε ο ιδιοκτήτης του Μουσείου  κ. Δημήτρης Δερμιτζάκης. Το "Μουσείο  Λαδιού" με τα παλαιά εργαλεία και σκεύη της έκθλιψης του ελαιοκάρπου κατα την Ελλληνορωμαική περίοδο , καθώς και το διπλανό Μουσειακό “Κρητικό σπίτι” με την γνήσια παλαιά επίπλωση, τα σκεύη οικοκυρικής, υφαντικής και κεντήματος εντυπωσίασαν τους επισκέπτες από την Έμπαρο. 

Όλοι θαυμασαν, τον  Ρωμαικο “τραπητό”, τον μύλο με τον οποίο γινόταν χειροκίνητα η έκθλιψη της ελιάς (βλέπε φωτό) κατα την ελληνορωμαίκη περίοδο. Εντυπωσιάστηκαν όμως και με  τον ζωοκίνητο μύλο με τα γαϊδούρια για την κίνηση των μύλων, την πίεση των ντορβάδων στο πιεστήριο κ.α.