Βιοκαλλιέργεια και οφέλη της

Βιοκαλλιέργεια της ελιάς

Η βιοκαλλιέργεια πέρα από την παραγωγή ενός άριστου ελαιολάδου παρουσιάζει αρκετά άλλα πλεονεκτήματα. Παράγει προϊόντα απαλλαγμένα από υπολείμματα αγροχημικών που υποσκάπτουν την ανθρώπινη υγεία. Περιορίζει την μόλυνση με αγροχημικά του εδάφους , του νερού και του αέρα. Συντελεί στην διατήρηση της ποικιλότητας πολύτιμων φυτών, ζώων και γενετικού υλικού. Παράγει προϊόντα με ελάχιστη χρήση ακριβών και ενεργοβόρων εισροών. Παράγει προϊόντα με χαμηλό κόστος παραγωγής.

 

Βιοκαλλιέργεια ελιάς είναι η μέθοδος ελαιοπαραγωγής που στοχεύει στην επίτευξη των παραπάνω στόχων. Η καλλιέργεια γίνεται με την σύγχρονη τεχνολογία και μεθόδους παραγωγής. Γι αυτό και διαφοροποιείται από την παραδοσιακή ελαιοπαραγωγή.

 

Βιοκαλλιέργεια ελιάς

Στη βιοκαλλιέργεια της ελιάς είναι απαραίτητη:

  • Η σωστή εγκατάσταση των ελαιώνων: Κανονική πυκνότητα φύτευσης. Αναβαθμίδες σε επικλινή εδάφη. Βελτίωση μειονεκτικών εδαφών (αξιολογούνται με ανάλυση εδάφους) με εδαφοκάλυψη και χρήση κοπριάς. Δημιουργία κατάλληλου μικροκλίματος για τα ελαιόδεντρα. Φύτευση από ανατολή προς δύση για καλύτερο αερισμό και ηλιοφάνεια.
  • Η σωστή διαμόρφωση των ελαιοδέντρων. Τα ελαιόδεντρα είναι προτιμότερο να έχουν ένα κορμό με κανονικό ύψος (εξαρτάται από την τοποθεσία και την ποικιλία). Συστηματικό κλάδεμα από μικρή ηλικία ώστε να παράγεται χρονιά παρά χρονιά ικανοποιητική σοδειά, να αποτρέπονται εχθροί και ασθένειες και να ελαχιστοποιούνται οι εργασίες και το κόστος.
  • Η διατήρηση και προστασία της φυσικής ισορροπίας του ελαιώνα. Διατηρούνται και φυτεύονται ωφέλιμα δέντρα και θάμνοι που προσθέτουν βιοποικιλότητα και βοηθούν την προστασία από τους εχθρούς. Επίσης διατηρούνται όλες οι λίθινες κατασκευές (τράφοι) στον ελαιώνα.
  • Η χρήση φυτών εφαδαφοκάλυψης. Η συνεχής εδαφοκατεργασία υποβαθμίζει και καταστρέφει την γονιμότητα και την δομή του εδάφους. Επιδιώκεται η διατήρηση της υπάρχουσας εδαφοπανίδας και χλωρίδας (φυτά, ζώα). Για την εδαφοκάλυψη χρησιμοποιούνται ψυχανθή, αγρωστώδη και άλλα είδη σε μίγματα.
  • [Βιοκαλλιέργεια της ελιάς] Η ισορροπημένη λίπανση. Η λίπανση γίνεται με την διαχείριση της εδαφοκάλυψης (χλωρές λιπάνσεις, επιστρώματα, βόσκηση) και με οργανικά υλικά (ζωικές και φυτικές κοπριές). Εφόσον είναι αναγκαίο μπορούν να χρησιμοποιηθούν φυσικά λιπαντικά υλικά (πριονίδι, επεξεργασμένα φύκια, φύλλα, στάχτη κλπ)
  • Η σωστή διαχείριση των εχθρών της ελιάς. Η σωστή διαμόρφωση ελαιοδέντρων, εδαφοκάλυψη, λίπανση και άρδευση καθώς και η διατήρηση της φυσικής ισορροπίας συντελούν στην αποτροπή ττων εχθρών της ελιάς. Εφόσον είναι αναγκαία και ειδικά για τον δάκο της ελιάς μπορεί να εφαρμοστεί η μέθοδος μαζικής παγίδευσης (με την χρήση δακοπαγίδων) Για άλλα έντομα που προξενούν προβλήματα υπάρχουν κατάλληλα φυσικά προϊόντα που μπορούν να τα περιορίσουν. Όσο αφορά τις μυκητολογικές ασθένειες (κυκλοκόνιο, καπνιά κλπ) εφόσον είναι αναγκαίο μπορεί να γίνει χρήση χαλκούχων σκευασμάτων.
  • Ο ορθολογική άρδευση των αρδευόμενων ελαιώνων. Αποφεύγεται η αλόγιστη άρδευση ειδικά κατά την περίοδο του καλοκαιριού. Αλόγιστη άρδευση επιβαρύνει την παραγωγικότητα του ελαιώνα και εξαντλεί τα επιφανειακά και υπόγεια νερά.

Βιοκαλλιέργεια της ελιάς

Για την σωστή βιοκαλλιέργεια λόγω του πολυτεμαχισμένου και μικρού κλήρου θα πρέπει να γίνεται συντονισμένη βιοκαλλιέργεια των γειτονιαζόντων αγροκτημάτων με ελαιώνες και άλλες καλλιέργειες. Στόχος θα πρέπει να είναι η δημιουργία βιοκαλλιεργητικών ζωνών ανά περιοχή.

 

’ Προϊόντα βιοκαλλιέγειας της ελιάς

Όσο αφορά την παραγωγή άριστων ελαιοκομικών προϊόντων και για να μην υποβαθμιστούν οι θρεπτικές ιδιότητές τους θα πρέπει να μην επιβαρύνονται οι ελαιώνες κατά την καλλιέργειά τους με αγροχημικά. Στην συνέχεια για την παραγωγή άριστου ελαιολάδου θα πρέπει η μεταφορά, επεξεργασία και αποθήκευση και συσκευασία του ελαιοκάρπου και ελαιολάδου να γίνεται χωρίς την υποβάθμιση με αγροχημικά, ξένες προς αυτό ουσίες ή υψηλές θερμοκρασίες. Προσοχή θα πρέπει να δίνεται στους ίδιους παράγοντες κατά την παραγωγή βρώσιμων ελιών.

Νομικό πλαίσιο

Βιοκαλλιέργεια της ελιάς

 

Οι βιοκαλλιεργητές και η βιοκαλλιέργεια της ελιάς διέπονται νομικά από τον Καν. (ΕΟΚ) 2092/91 και την ελληνική νομοθεσία. Ο έλεγχος της παραγωγής γίνεται από οργανισμούς ελέγχου και πιστοποίησης με την εποπτεία του Ελληνικού κράτους και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο όρος «βιολογικό προϊόν» είναι νομικά κατοχυρωμένος μόνο για τα προϊόντα που παράγονται σύμφωνα με τον κανονισμό.

 

 

 

 

 

Οργάνωση παραγωγών

 

Η βιοκαλλιέργεια είναι ευκολότερη σε συλλογικές προσπάθειες και κυρίως με ομάδες παραγωγών. Με τις ομάδες παραγωγών διευκολύνεται η ενημέρωση των παραγωγών και λύνονται ευκολότερα τα προβλήματα τους. Επίσης η συλλογική εργασία σε όλα τα στάδια παραγωγής του προϊόντος καθιστά δυνατή την παραγωγή ενός άριστου προϊόντος. Ακόμα επιτυγχάνονται ευκολότερα τα απαραίτητα οικονομικά μεγέθη για την παραγωγή και την εμπορία του επώνυμου προϊόντος μιας περιοχής.

 

Οικονομικά οφέλη

 

Η βιοκαλλιέργεια της ελιάς μπορεί να ενισχυθεί οικονομικά από το πρόγραμμα της βιολογικής γεωργίας του Καν. 2078/91. Τα επώνυμα βιολογικά προϊόντα είναι περισσότερο ανταγωνιστικά στις διεθνής αγορές. Επίσης επιτυγχάνουν υψηλότερες τιμές στις διεθνής αγορές. Ευαισθητοποιημένοι καταναλωτές είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν υψηλότερες τιμές για επώνυμα προϊόντα που είναι απαλλαγμένα από υπολείμματα αγροχημικών και παράγονται χωρίς την επιβάρυνση του φυσικού πλούτου της γής.

 

Κείμενο - Φωτό: Εμμανουήλ Καμπουράκης, Msc, PhD